Podatek i ZUS od cudzoziemca zatrudnionego na umowę o pracę / zlecenie (1)

Sposób rozliczania (jeśli chodzi o podatek i ZUS) przychodów uzyskanych przez cudzoziemca uzależniony jest przede wszystkim od:

  • rezydencji podatkowej obcokrajowca oraz rodzaju umowy na podstawie, której praca jest świadczona (np. czy jest to umowa o pracę, umowa zlecenia czy o dzieło),
  • kraju świadczenia pracy (Polska czy terytorium innego państwa).

Kwestie związane z rezydencją podatkową i rodzajem umowy będącej podstawą zatrudnienia

Składki ZUS

Przepisy zusowskie nie uzależniają podlegania polskim ubezpieczeniom społecznym od posiadanego obywatelstwa, miejsca zamieszkania, pobytu itp. Istotny dla objęcia obowiązkiem ww. ubezpieczeń jest:

  • fakt zawarcia z polskim podmiotem np. stosunku pracy czy innej umowy rodzącej zgodnie z przepisami obowiązek ubezpieczeń społecznych oraz
  • wykonywanie pracy w ramach tych umów na obszarze Polski.

Powyższe oznacza, że jeśli cudzoziemiec zostanie zatrudniony przez polski podmiot i w związku z tym będzie świadczył pracę na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, wówczas w zakresie składek ZUS należy stosować te same zasady, co w przypadku osób z polskim obywatelstwem. Dotyczy to zarówno zatrudnienia w ramach stosunku pracy jak i stosunku cywilnoprawnego.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają w Polsce m.in. posiadający tytuł do tego ubezpieczenia cudzoziemcy:

  • nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, którzy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy w celu wykonywania pracy, zezwolenia na pobyt czasowy z wyłączeniem zezwolenia udzielonego na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zgody na pobyt tolerowany,
  • którzy uzyskali w Polsce status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą albo korzystają z ochrony czasowej na jej terytorium,
  • nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub państwa EFTA, legalnie zamieszkujący na terytorium innego niż Polska państwa UE lub EFTA.

 

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1a ustawy o PIT, za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uznaje się osobę, która:

  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym lub
  • posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) – ustalenie ośrodka interesów życiowych wiąże się z koniecznością analizy wszelkich okoliczności faktycznych wskazujących, z którym państwem łączą zatrudnioną osobę silniejsze powiązania osobiste lub gospodarcze takie jak np. miejsce przebywania najbliższej rodziny podatnika, miejsce położenia nieruchomości i innych składników majątku podatnika, powiązania towarzyskie, charakter pracy, itp.).

Osoba posiadająca w Polsce miejsce zamieszkania (według ww. kryterium) i mająca status tzw. polskiego rezydenta, podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że w Polsce winny być opodatkowane jej wszystkie uzyskane dochody, nawet te osiągnięte poza Polską. W takich okolicznościach od przychodów otrzymywanych przez obcokrajowca pobiera się co do zasady w Polsce zaliczkę podatkową obliczoną według ogólnych zasad (według skali podatkowej).

Z kolei osoba, która nie posiada na terenie Rzeczpospolitej miejsca zamieszkania (według przepisów podatkowych) jest tzw. nierezydentem i podlega tzw. ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Przejawia się to tym, że taka osoba podlega opodatkowaniu tylko z dochodów uzyskiwanych na terytorium Rzeczpospolitej.

Do udowodnienia faktu posiadania rezydencji podatkowej danego kraju służy przede wszystkim tzw. certyfikat rezydencji, który jest zaświadczeniem o miejscu zamieszkania dla celów podatkowych wydane przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania podatnika.

 

Zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę

Dochody uzyskane przez obcokrajowca z tytułu umowy o pracę zawartej z polskim pracodawcą, podlegają opodatkowaniu w Polsce. W kwestii tej nie zmieni nic nawet fakt przedstawienia przez obcokrajowca certyfikatu rezydencji, który uprawnia do zastosowania reguł podatkowych wskazanych we właściwej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wynika to z tego, że we wspomnianych umowach zawartych przez Rzeczpospolitą nie przewidziano żadnych wyjątków umożliwiających uniknięcie lub zredukowanie wysokości podatku naliczanego od wynagrodzenia wypłacanego cudzoziemcowi z tytułu umowy o pracę przez pracodawcę mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce.

Nasze rodzime regulacje podatkowe w stosunku do cudzoziemców nie zawierają odrębnych unormowań odnoszących się do obowiązków płatnika w zakresie obliczenia i pobierania zaliczek na podatek od wynagrodzeń wypłacanych na podstawie stosunku pracy.

W konsekwencji, reguły opodatkowania są tutaj zatem takie same jak w stosunku do polskich pracowników.

 

Zatrudnienie w oparciu o umowę zlecenia lub umowy o dzieło

 Od należności wypłacanych w ramach umowy cywilnoprawnej takiej jak umowa zlecenia czy umowa o dzieło zawartej z:

  • cudzoziemcem – polskim rezydentem, nalicza się podatek tak jak w przypadku obywateli Polski,
  • cudzoziemcem – nierezydentem, zasadniczo pobiera się podatek w formie ryczałtu w wysokości 20% (art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT).

Podkreślmy, że w myśl art. 41 ust. 9 ustawy o PIT, płatnik wylicza 20% zryczałtowany podatek dochodowy od wynagrodzeń obcokrajowca wykonującego zlecenie lub dzieło, bez względu na to, czy ma on miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów podatkowych, jeżeli uzyska od zatrudnionego zagraniczny certyfikat rezydencji.

 Jak to już wcześniej stwierdzono, otrzymanie od cudzoziemca certyfikatu rezydencji daje ponadto prawo do:

  • zastosowania stawki podatku wynikającego z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub
  • niezapłacenia podatku zgodnie z postanowieniami wspomnianej umowy.

Większość umów o unikaniu podwójnego opodatkowania ratyfikowanych przez Polskę przewiduje, że przychody uzyskiwane przez nierezydentów z wykonywania wolnego zawodu albo z innej działalności o samodzielnym charakterze, podlegają opodatkowaniu tylko kraju rezydencji obcokrajowca, a w nie w Polsce (wykaz umów zawartych przez Polskę znajdziemy m.in. na stronach Ministerstwa Finansów). Określenie „wolny zawód” w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania obejmuje w szczególności samodzielnie wykonywaną działalność naukową, literacką, artystyczną, wychowawczą lub oświatową, jak również samodzielnie wykonywaną działalność lekarzy, prawników, inżynierów, architektów oraz dentystów i księgowych. Użycie w tej definicji sformułowania „w szczególności” pozwala zaliczyć do tej kategorii również działalność o samodzielnym charakterze podejmowaną w ramach umowy zlecenia lub umowy o dzieło.

W świetle przedstawionych wyjaśnień, od wynagrodzenia cudzoziemca zatrudnionego w Polsce na umowę zlecenia lub umowę o dzieło, polski pracodawca nie musi pobierać podatku, ale tylko pod takim warunkiem, że zatrudniony przedstawi certyfikat rezydencji, a z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wynika, że wspomniane wynagrodzenie ma być opodatkowane tylko w kraju rezydencji obcokrajowca.

Powyższe potwierdza m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 stycznia 2016 r. nr IPPB4/4511-1477/15-2/JK, w której czytamy:

„(…) jeżeli osoba fizyczna, z którą zostanie podpisana umowa zlecenia, mająca miejsce zamieszkania w Ukrainie, przedłoży Wnioskodawcy certyfikat rezydencji i tym samym udokumentuje dla celów podatkowych miejsce zamieszkania na terytorium Ukrainy oraz nie będzie posiadała na terytorium Polski stałej placówki dla wykonywania swej działalności – zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – będzie miał zastosowanie art. 14 ust. 1 ww. Konwencji między Polską a Ukrainą, zgodnie z którym dochód, osiągany przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Ukrainie z tytułu umowy zlecenia, będzie podlegał opodatkowaniu tylko na Ukrainie. To oznacza, że na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek poboru podatku. (…)”.

 

II część tekstu dostępna jest tu: http://serwiskadrowego.pl/2017/01/podatek-i-zus-od-cudzoziemca-zatrudnionego-na-umowe-o-prace-zlecenie-2/

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *