Zapłata za pracownika zaległych składek ZUS a przychód – sądy kontra resort finansów

Informator Kadrowo - Płacowy 2018

Zapłata za pracownika zaległych składek ZUS w części, która zgodnie z przepisami powinna być pokryta ze środków zatrudnionego budzi kontrowersje w zakresie tego, czy rodzi to przysporzenie majątkowe po stronie podwładnego czy też nie. Fiskus prezentuje w tej sprawie zupełnie inny punkt widzenia niż sądy. Resort finansów konsekwentnie uznaje, że opłacenie przez pracodawcę z własnych środków składek zusowskich, które winny być potrącone z wynagrodzenia, jest świadczeniem w całości podlegającym opodatkowaniu. Pogląd ten nie jest podzielany jednak w orzecznictwie sądowym.

Organy skarbowe nie mają wątpliwości, że sfinansowanie składek przez płatnika, zamiast przez pracownika to przychód

Przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 stycznia 2017 r., nr 1462-IPPB4.4511.1250.2016.1.JK3, czytamy: „(…) opłacenie przez Wnioskodawcę składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne zarówno za pracownika przebywającego na urlopie bezpłatnym lub wychowawczym jak i byłego pracownika, powoduje powstanie u tych osób przychodu podlegającego opodatkowaniu, z tym że w przypadku pracownika przebywającego na urlopie będzie to przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy PIT a nie jak wskazuje Wnioskodawca przychód z innych źródeł, natomiast w przypadku byłego pracownika będzie to przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy PIT. Na Wnioskodawcy będzie ciążył obowiązek wykazania kwoty przychodów w informacji PIT-11 sporządzanej dla pracownika, zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy PIT, i informacji PIT-8C sporządzanej dla byłego pracownika, zgodnie z art. 42a ustawy PIT. (…)

W przypadku obecnie zatrudnionych pracowników, którzy nie zwrócili pracodawcy wartości składki społecznej (w części finansowanej przez pracowników) i zdrowotnej (nie wyrazili zgody na potrącenie z wynagrodzenia, tj. Wnioskodawca sfinansował składki z własnych środków), to dla tych osób, w miesiącu wpłaty zaległych składek przez pracodawcę na konto ZUS, jest to przychód ze stosunku pracy (…).

Natomiast obecnie zatrudnionym pracownikom, którzy w miesiącu wpłaty składek na konto ZUS zwrócili pracodawcy wartości składki społecznej (w części finansowanej przez pracownika) i zdrowotnej (wartość składek została potrącona z wynagrodzenia), należy w miesiącu potrącenia składek z wynagrodzenia, pomniejszyć podstawę opodatkowania o wartość składki na ubezpieczenie społeczne, osobom tym, w miesiącu potrącenia składek z wynagrodzenia, należy pomniejszyć zaliczkę na podatek o wartość składki na ubezpieczenie zdrowotne (w wysokości 7,75 % podstawy). (…)”.

Podobne stanowisko zajął np.:

  • Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi (interpretacja z 29 lutego 2016 r., nr IPTPB1/4511-756/15-4/ASZ) oraz
  • Minister Finansów w interpretacjach zmieniających z 28 stycznia 2016 r. (nr DD3/033/165/14/CRS) i z 27 października 2015 r. (nr DD3/033/163/CRS/14).

Sądy są innego zdania niż resort finansów

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 27 października 2015 r. (sygn. akt II FSK 1891/13) nie zgodził się z tym, co głoszą organy skarbowe i wyjaśnił, że: „(…) Wykonanie zaległego zobowiązania przez płatnika, w zakresie obliczenia, potrącenia z dochodu ubezpieczonego oraz odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, nie można utożsamiać z wykonaniem obowiązku za kogoś innego (…). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt późniejszego wypłacenia składek (późniejszego wywiązania się z obowiązku prawnego) nie zmienia jej charakteru prawnego, nawet jeżeli w dacie wypłaty nie wiąże spółki z zawodnikiem stosunek zatrudnienia. Pozostaje ona nadal składką na ubezpieczenie społeczne. Stosownie natomiast do art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f., składki na ubezpieczenie społeczne odliczane są od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jedynie na marginesie wypada zauważyć, że wskutek zaniżonego poboru składek na ubezpieczenie społeczne, zawodnicy otrzymali wyższe wynagrodzenie, od którego płatnik dokonał odpowiedniego poboru zaliczek na podatek dochodowy. Rozpoznanie wobec tego wypłaty zaległych składek jako dochodu podatkowego pracownika, oznaczałoby w istocie domaganie się powtórnej daniny od opodatkowanych już kwot.
Za słuszny w konsekwencji uznać należy wniosek Sądu pierwszej instancji, że płatnik składek ubezpieczeniowych, uiszczając zaległe składki w części należnej od wynagrodzenia wypłacanego zawodnikowi, nie dokonuje żadnego przysporzenia majątkowego, zwiększającego majątek zawodników (oni sami nie otrzymują od płatnika nieodpłatnych świadczeń). (…)”.

 

Zbieżne wnioski zostały wyartykułowane w wyrokach:

  • WSA we Wrocławiu w wyroku z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1092/16 (orzeczenie nieprawomocne),
  • WSA w Lublinie w wyroku z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 549/16 (orzeczenie nieprawomocne).

 

Niestety wydaje się, że musimy jeszcze trochę poczekać na utrwalenie korzystnej dla płatników i podatników linii orzeczniczej. Gdy to nastąpi, pojawi się realna szansa na zmianę poglądów organów skarbowych. Do tego czasu, pracodawcom, którzy nie zgadzają się ze stanowiskiem fiskusa prezentowanym w omawianej kwestii, nie pozostaje nic innego jak obrona swych racji na drodze sądowej.

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *