Zasiłek opiekuńczy – nowe druki i zasady przyznawania

Informator Kadrowo - Płacowy 2018

Wniosek o zasiłek opiekuńczy to dokument, którego złożenie jest konieczne do uzyskania wspomnianego świadczenia. Od 5 września 2017 r. ZUS udostępnił nowe wzory dwóch wniosków dla osób ubiegających się o zasiłek opiekuńczy. Zastąpiły one dotychczasowy formularz Z-15.

Nowe druki to:

  • Z-15A – wniosek wypełniany w przypadku starania się o zasiłek opiekuńczy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem,
  • Z-15B – wniosek niezbędny w przypadku starania się o zasiłek opiekuńczy w razie sprawowania opieki nad innym niż dziecko chorym członkiem rodziny.

Omawiane wzory formularzy są do pobrania ze stron ZUS:

Wymienione druki zawierają informacje, z których można dowiedzieć się:

  • w jakich sytuacjach można ubiegać się o zasiłek opiekuńczy,
  • przez jaki okres można pobierać zasiłek opiekuńczy,
  • w jakim terminie można uzyskać zasiłek opiekuńczy,
  • jakie dokumenty, oprócz wniosku, należy złożyć.

Co ważne, formularz Z-15A i Z-15B należy stosować zarówno, gdy zasiłek opiekuńczy wypłaca ZUS, jak i wtedy gdy jest on wypłacany przez płatnika składek.

Jeśli po 1 września 2017 r. wniosek o zasiłek opiekuńczy będzie składany na dotychczasowym formularzu Z-15, płatnik zasiłku (ZUS, pracodawca) powinien rozpatrzyć prawo do zasiłku na podstawie tego wniosku.

I. Z jakich powodów można ubiegać się o zasiłek opiekuńczy

Zasiłek opiekuńczy wypłacany jest w przypadku opieki nad:

– zdrowym dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat,  ponieważ:

  • został zamknięty żłobek, klub dziecięcy, przedszkole lub szkoła, do których dziecko uczęszcza i zostałeś o tym powiadomiony w terminie krótszym niż 7 dni przed dniem ich zamknięcia,
  • zachorowała niania, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, albo zachorował dzienny opiekun, sprawujący opiekę nad dzieckiem,
  • poród lub choroba małżonka ubezpieczonej osoby ubiegającej się o zasiłek albo rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, uniemożliwia im sprawowanie opieki,
  • małżonek ubezpieczonej osoby lub rodzic dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, przebywa w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne,

– chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14  lat,

innym chorym członkiem rodziny, w tym chorym dzieckiem w wieku ponad 14  lat,

nowonarodzonym dzieckiem w okresie 8 tygodni po porodzie, gdy ubezpieczona matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński:

  • przebywa w szpitalu,
  • porzuciła dziecko,
  • posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu
 

Dziecko

 

Członek rodziny

Za dziecko uważa się: Za innego członka rodziny uważa się:
– dzieci własne, – małżonka,
– dzieci małżonka, – rodziców,
– dzieci przysposobione, – rodzica dziecka,
– dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie. – ojczyma i macochę,
– teściów,
– dziadków,
– rodzeństwo,
– wnuki,
– dzieci w wieku powyżej 14 lat,
jeżeli osoba ubiegająca się o zasiłek opiekuńczy pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki.

 

II. Przez jaki okres można pobierać zasiłek opiekuńczy

Jeśli opieka sprawowana jest nad:

  • zdrowym dzieckiem do lat 8 lub chorym dzieckiem do lat 14, prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje przez okres do 60 dni w roku kalendarzowym,
  • chorym dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innym chorym członkiem rodziny, prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje przez okres do 14 dni w roku kalendarzowym.

Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny z różnych przyczyn, nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym.

Limit ten ma zastosowanie do wszystkich członków rodziny uprawnionych do zasiłku opiekuńczego, niezależnie od ich liczby oraz bez względu  na  liczbę  dzieci  i  innych  członków  rodziny  wymagających opieki.

Do limitu 60 lub 14 dni opieki w roku kalendarzowym nie zalicza się okresu opieki sprawowanej nad:

nowonarodzonym dzieckiem w okresie 8 tygodni po porodzie, gdy ubezpieczona matka dziecka:

  • przebywa w szpitalu,
  • porzuciła dziecko,
  • posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu

Zasiłek opiekuńczy z powodu opieki nad tym dzieckiem przysługuje maksymalnie przez 8 tygodni, tj. do 56 dnia życia dziecka. Ten zasiłek opiekuńczy nie jest związany z rokiem kalendarzowym i nie zostanie wliczony do limitu dni opieki przysługującej w roku kalendarzowym.

 

III. Prawo do zasiłku opiekuńczego – podstawowe zasady

1. Zasiłek opiekuńczy przysługuje bez okresu wyczekiwania, tj. od pierwszego dnia, od którego podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu.

2. Zasiłek opiekuńczy można otrzymać pod warunkiem, że nie ma  innych  członków rodziny  mogących zapewnić opiekę. Jeżeli jednak sprawujesz opiekę nad dzieckiem chorym w wieku do 2 lat, zasiłek opiekuńczy przysługuje Ci nawet wtedy, gdy są inni członkowie rodziny, którzy mogą zapewnić opiekę.

3. Za członka rodziny, który może zapewnić opiekę nie uważa się osoby, która jest:

  • całkowicie niezdolna do pracy,
  • osobą chorą,
  • osobą niesprawną fizycznie lub psychicznie za względu na swój wiek,
  • osobą prowadzącą gospodarstwo rolne,
  • pracownikiem odpoczywającym po pracy na nocnej zmianie,
  • osobą prowadzącą działalność pozarolniczą,
  • osobą niezobowiązaną do sprawowania opieki na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeśli odmawia ona sprawowania

4. Zasiłku opiekuńczego nie wypłaca się za okres:

  • w którym istnieje prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
  • urlopu bezpłatnego lub urlopu wychowawczego,
  • tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności,
  • zwolnienia lekarskiego od pracy z powodu konieczności sprawowania opieki, w czasie którego wykonywana była praca zarobkowa lub które wykorzystywane było niezgodnie z celem;  zasiłku opiekuńczego nie wypłaca się, jeżeli okoliczności te zostaną stwierdzone w wyniku kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy przeprowadzonej przez płatnika zasiłku,
  • za który zaświadczenie lekarskie straciło ważność wskutek kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wystawiania zaświadczeń

 

IV.   Jakie dokumenty należy złożyć

Jeśli ubezpieczony ubiega się o zasiłek opiekuńczy, wówczas powinien złożyć:

1. Wniosek o zasiłek opiekuńczy:

  • Z-15A  – w przypadku opieki nad chorym dzieckiem lub opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku      do ukończenia 8 lat lub opieki nad nowonarodzonym dzieckiem w okresie pierwszych 8 tygodni po porodzie, albo
  • Z-15B – w przypadku opieki nad chorym członkiem rodziny, innym niż dziecko.

Nie trzeba składać wniosku o zasiłek, jeśli ubezpieczony stara się o zasiłek opiekuńczy za kolejny nieprzerwany okres z tytułu opieki nad tym samym dzieckiem lub członkiem rodziny oraz nie zmieniły się okoliczności, które zostały podane we wcześniejszym wniosku. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zaświadczenie lekarskie stwierdzające konieczność sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, zostało wystawione w formie dokumentu elektronicznego i ubezpieczony nie posiada wydruku tego zaświadczenia. W takim przypadku – jeśli zasiłek wypłaca ZUS – należy złożyć wniosek. Trzeba wypełnić go tylko w części, która dotyczy:

  • okresu, za który ubiegasz się o zasiłek opiekuńczy,
  • danych zwolnienia lekarskiego,
  • danych ubezpieczonego starającego się o zasiłek.

2. Dokumenty, które są potrzebne w zależności od tego z jakiego powodu sprawowana jest opieka.

Opieka na chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem  rodziny

  • zaświadczenie lekarskie wystawione w formie papierowej na druku ZUS ZLA (zielona kopia); zaświadczenie lekarskie w tej formie należy przedłożyć w ciągu 7 dni od daty, kiedy ubezpieczony je uzyska; jeżeli zostanie ono dostarczone po tym terminie, zasiłek opiekuńczy zostanie obniżony o 25% od ósmego dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zaświadczenia, albo
  • zaświadczenie lekarskie wystawione w formie dokumentu elektronicznego (zaświadczenie lekarskie e-ZLA); jeśli płatnik składek posiada profil na Platformie Usług Elektronicznych (PUE ZUS)  lub zasiłek wypłaca ZUS, zaświadczenie lekarskie e-ZLA zostanie dostarczone do ZUS lub płatnika elektronicznie   i wtedy ubezpieczony nie musi przedkładać go w formie wydruku, albo
  • wydruk zaświadczenia lekarskiego wystawionego w formie dokumentu elektronicznego (wydruk zaświadczenia lekarskiego e-ZLA), albo
  • zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu zaświadczenia lekarskiego wydrukowanym z systemu teleinformatycznego w przypadku, gdy wystawienie zaświadczenia lekarskiego e-ZLA nie jest możliwe (zaświadczenie lekarskie wystawione w trybie alternatywnym), albo
  • zaświadczenie lekarskie wystawione za granicą wraz z tłumaczeniem na język polski; zaświadczenie powinno zawierać nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko zagranicznego lekarza, powinno być opatrzone datą wystawienia i podpisem oraz określać początkową i końcową datę niezdolności do pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

Jeśli zaświadczenie lekarskie jest z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii albo państwa, z którym Polska zawarła umowę międzynarodową, to składa się je w języku urzędowym tego państwa – nie musi być przetłumaczone na język polski.

 

Opieka nad zdrowym dzieckiem w wieku do lat 8

1. Oświadczenie ubezpieczonego, że żłobek, klub dziecięcy, przedszkole lub szkoła, do których uczęszcza dziecko, zostały nieprzewidzianie zamknięte,

2. Zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku, jeśli opieka sprawowana jest nad dzieckiem z powodu:

  • porodu lub choroby małżonka lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
  • pobytu małżonka lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;

Zaświadczenie to powinno zawierać:

  • imię i nazwisko małżonka lub rodzica dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem,
  • okres i przyczynę konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem,
  • nazwisko dziecka, nad którym ma być sprawowana opieka oraz jego imię, o ile dziecku zostało już nadane,
  • pieczątkę i podpis lekarza wystawiającego zaświadczenie.

3.  Oświadczenie ubezpieczonego oraz dokument, który potwierdza, że niania lub dzienny opiekun nie mogą opiekować się dzieckiem ponieważ są chorzy. Takim dokumentem może być np. kopia zaświadczenia lekarskiego wystawionego niani lub dziennemu opiekunowi potwierdzona przez ubezpieczonego za zgodność z oryginałem albo wydruk zaświadczenia lekarskiego wystawionego w formie dokumentu elektronicznego.

 

Opieka nad nowonarodzonym dzieckiem w okresie pierwszych 8  tygodni

1. oświadczenie ubezpieczonego o pobieraniu przez matkę dziecka zasiłku macierzyńskiego w okresie 8 tygodni  po porodzie,

2. prawomocne orzeczenie o niezdolności matki dziecka do samodzielnej egzystencji wydane przez lekarza orzecznika ZUS, komisję lekarską ZUS, lekarza rzeczoznawcę KRUS, komisję lekarską KRUS, a w przypadku zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności – orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym wydane przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności albo ich kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem przez płatnika składek lub ZUS,

3. zaświadczenie lekarskie, które potwierdza okres pobytu matki dziecka w szpitalu,

4. oświadczenie ubezpieczonego o porzuceniu dziecka przez matkę, zawierające datę porzucenia dziecka.

 

Jeśli zasiłek wypłaca ZUS

Dodatkowo niezbędne jest zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku:

  • ZUS Z-3 – jeśli ubezpieczony jest pracownikiem,
  • ZUS Z-3b – jeśli ubezpieczony wykonuje pozarolniczą działalność, jest osobą współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność albo jest osobą duchowną,
  • ZUS Z-3a – jeśli osoba ubiegająca się o zasiłek jest ubezpieczona z innego tytułu.

Źródło: www.zus.pl

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *