Podatek od umowy zlecenia i umowy o dzieło – ogólne zasady

Wszystko o zatrudnianiu i rozliczaniu cudzoziemców

Świadczenia wypłacane lub stawiane do dyspozycji zleceniobiorcom lub wykonawcom umów o dzieło stanowią dla nich przychody z działalności wykonywanej osobiście.

Pracodawca od wypłacanego wynagrodzenia z umowy zlecenia i umowy o dzieło pobiera zaliczkę na podatek dochodowy, zgodnie z art. 41 ustawy o PIT, czyli stosując najniższą stawkę podatkową określoną w skali (18%) oraz pomniejszając przychód o:

  • miesięczne koszty uzyskania przychodów obliczonych od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód oraz
  • potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne.

Wyznaczając podstawę, od której liczy się należność podatkową, należy mieć na uwadze:

  • katalog wyłączeń podatkowych, o których mowa art. 21 ustawy o PIT – chodzi tu oczywiście o te wyłączenia, które można zastosować do umów o dzieło i umów zlecenia (ich zestawienie zawarliśmy we wpisie: Wyłączenia z podatku i składek ZUS dotyczące zleceniobiorców),
  • wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r. (sygn. akt K 7/13), w którym stwierdzono, że za przychód mogą być uznane świadczenia, które:
    • po pierwsze, zostały spełnione za zgodą zatrudnionej osoby, która skorzystała z nich w pełni dobrowolnie,
    • po drugie, zostały spełnione w interesie zatrudnionego (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
    • po trzecie, przynoszą korzyść, która jest wymierna i przypisana indywidualnej osobie (a więc nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

To, iż ww. wyrok TK można stosować także w odniesieniu np. do zleceniobiorców potwierdzono m.in.

– w wyroku WSA we Wrocławiu z 17 maja 2017 r. (sygn. akt I SA/Wr 44/17), w którym zauważono, że choć orzeczenie TK dotyczyło wprost przychodu ze stosunku pracy, to tezy w nim zawarte można stosować także do pozapłacowych świadczeń finansowanych osobom innym niż pracownicy. W ocenie WSA pozwala na to oparcie części rozważań TK na artykule 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zawiera ogólną definicję przychodu i nie ogranicza się wyłącznie do należności pracowniczych;

– w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 31 stycznia 2017 r. (sygn. 3063-ILPB1-1.4511.379.2016.1.APR), stwierdzającej, iż: „(…) nie każde świadczenie spełnione przez pracodawcę na rzecz pracownika bez ustalonej za nie zapłaty jest świadczeniem podlegającym podatkowi dochodowemu, podobnie jak nie każde tego rodzaju świadczenie jest wyłączone spod regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy tym, jak słusznie zauważył Trybunał Konstytucyjny, ze względu na otwarty i rozwijający się katalog świadczeń oferowanych przez pracodawców – nie jest możliwe enumeratywne wyliczenie w ustawie podatkowej wszystkich nieodpłatnych przysporzeń, które zgodnie z zasadą powszechności przedmiotowej podatku dochodowego powinny być przez ustawodawcę uwzględnione. Na marginesie Trybunał Konstytucyjny zauważył, że przepisy podatkowe – niezależnie od konieczności realizacji obowiązku ustalonego w art. 84 Konstytucji – nie mogą prowadzić do takiego ukształtowania pozycji pracowników, aby pozostawanie w stosunku pracy w nadmierny sposób obciążało strony tego stosunku w porównaniu do samozatrudnienia (…). 

(…) w sytuacji, gdy pracodawcy oferują pracownikom całą gamę nieprzewidzianych w umowie o pracę świadczeń, które leżą niejako w pół drogi między gratyfikacją (rzeczową czy w postaci usługi), przyznaną pracownikowi jako element wynagrodzenia za pracę, która jest objęta podatkiem dochodowym, a wymaganymi przez odpowiednie przepisy świadczeniami ze strony pracodawcy, które służą stworzeniu odpowiednich warunków pracy (przepisy b.h.p.) i które są zwolnione z tego podatku – każda sprawa wymaga jej rozpatrzenia z uwzględnieniem wszystkich elementów dotyczących wykonywanej pracy, tj. w szczególności postanowień umowy o pracę, charakteru pracy oraz obowiązków pracodawcy wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy. 

Powyższe ustalenia pozostają aktualne do sytuacji zleceniobiorców, o której mowa w analizowanym wniosku. (…)”.

 

Kalkulowanie zaliczek podatkowych

Wyliczanie należnych zaliczek podatkowych w przypadku umów zlecenia i umów o dzieło powinno wyglądać następująco:

 

Wszystko o zatrudnianiu i rozliczaniu cudzoziemców
Krok 1. Odjęcie od podlegającego opodatkowaniu przychodu sfinansowanych przez zatrudnioną osobę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, których podstawą jest przychód opodatkowany.
Krok 2. Pomniejszenie przychodu o koszty uzyskania przychodów w wysokości:

  • 20% uzyskanego przychodu – kwotę tych kosztów oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód,
  • 50% uzyskanego przychodu (pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne potrącone z środków zleceniobiorcy), jeśli przedmiotem zlecenia lub umowy o dzieło jest  korzystanie przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzanie przez nich tymi prawami.
Krok 3. Zaokrąglenie otrzymanej podstawy opodatkowania do pełnych złotych.
Krok 4. Pomnożenie zaokrąglonej podstawy przez odpowiednią stawkę procentową podatku wynoszącą 18% (lub 32% gdy o zastosowanie takiej stawki zawnioskuje zatrudniona osoba).
Krok 5. Pomniejszenie obliczonej zaliczki na podatek o obliczoną od należności podlegających opodatkowaniu kwotę składki zdrowotnej wynoszącej nie więcej niż 7,75% podstawy jej wymiaru.
Etap 6. Zaokrąglenie otrzymanej kwoty do pełnych złotych.

Oczywiście w przypadku umowy o dzieło najczęściej nie ma naliczanych składek ZUS, a zatem ich przy kalkulowaniu zaliczki podatkowej siłą rzeczy nie uwzględnia się.

Umowy opiewające na kwoty do 200 zł

W pewnych okolicznościach umowę zlecenia lub umowę o dzieło należy opodatkować w sposób zryczałtowany. Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT, dotyczy to sytuacji, w których spełnione są łącznie 3 warunki, tj.:

  1. umowa zawarta jest z osobą niebędącą pracownikiem płatnika,
  2. należność określona jest w umowie w konkretnej kwocie,
  3. kwota należności wskazana w danej umowie nie przekracza 200 zł.

Niespełnienie któregokolwiek z ww. warunków obliguje płatnika do poboru zaliczki na podatek według zasad ogólnych.

Przy kalkulowaniu zryczałtowanego podatku, ważne jest aby:

  • przychodu nie pomniejszać o koszty jego uzyskania ani o potrącone ze środków podatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenie społeczne,
  • od podatku zryczałtowanego nie odejmować składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Ważne!

Jeśli z umowy zlecenia / o dzieło nie wynika kwoty należności, a wyłącznie sposób jej wyliczenia (np. jako iloczyn stawki godzinowej i czasu pracy), wówczas nie wyliczamy ryczałtu lecz zaliczkę podatkową według ogólnych zasad. Tak samo jest np. w przypadku umów wielomiesięcznych, w których wskazane są kwoty miesięcznych wypłat, a nie jednorazowa kwota finalnie należna za całą umowę.

Podatek od cudzoziemca

Od należności wypłacanych w ramach umowy cywilnoprawnej takiej jak umowa zlecenia czy umowa o dzieło zawartej z:

  • cudzoziemcem posiadającym w myśl polskich przepisów podatkowych miejsce zamieszkania lub centrum interesów osobistych lub gospodarczych w Polsce, nalicza się podatek tak jak w przypadku obywateli Polski,
  • cudzoziemcem – nierezydentem (nieposiadającym miejsca zamieszkania ani centrum interesów osobistych lub gospodarczych w Polsce), zasadniczo pobiera się podatek w formie ryczałtu w wysokości 20% (art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT), z tym zastrzeżeniem, że jeśli obcokrajowiec dostarczy zagraniczny certyfikat rezydencji, wówczas należy zastosować postanowienia właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zasiłek chorobowy zleceniobiorcy a pobór podatku

Zasiłki z ubezpieczenia społecznego dla zleceniobiorców stanowią przychody z innych źródeł, z których zatrudnieni w oparciu o stosunek cywilnoprawny mają obowiązek rozliczyć się samodzielnie w swoim zeznaniu rocznym na podstawie wystawionego przez zakład pracy druku PIT-8C.

Słuszność takiego stanowiska potwierdzają interpretacje indywidualne: Izby Skarbowej w Warszawie z 24 marca 2010 r., nr IPPB2/415-781/09-4/MK oraz Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 czerwca 2012 r., nr ILPB1/415-477/12-2/TW, a także Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 stycznia 2018 r. (sygn. 0115-KDIT2-2.4011.404.2017.1.AG). Po więcej szczegółów odsyłamy do tekstu: Czy od zasiłku chorobowego zleceniobiorcy trzeba pobrać zaliczkę na podatek.

Zlecenie / dzieło w ramach prowadzonej działalności

Nie ma obowiązku poboru zaliczek podatkowych od świadczeń wypłacanych w ramach umowy zlecenia lub o dzieło, jeżeli zleceniobiorca / wykonawca złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Koszty uzyskania przychodu

Standardowo, umowa zlecenia i umowa o dzieło podlega zryczałtowanym, 20-procentowym kosztom uzyskania przychodu. Bywa jednak, że zleceniobiorca lub wykonawca realizuje na rzecz podmiotu go zatrudniającego czynności o charakterze twórczym i uzyskuje wynagrodzenie umowne w zamian za udzielenie licencji bądź korzystanie i rozporządzanie prawami autorskimi lub przedmiotami prawa własności na rzecz kontrahenta. W takiej sytuacji, możliwe jest zastosowanie o wiele korzystniejszych, bo aż 50-procentowych kosztów uzyskania przychodu. Więcej na temat tych kosztów odnaleźć można np. w artykule: Umowy zlecenia i o dzieło a koszty 50%.

Artykuł był pomocny? Chcesz więcej takich publikacji?

Bądź zawsze na bieżąco!

Jeśli tak, kliknij powyżej "Lubię to" oraz "Messenger" a dołączysz do grona czytelników SerwisKadrowego.pl na facebooku i messengerze, aby być zawsze na bieżąco.

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *