Brexit – zasady pobytu i pracy Brytyjczyków w Polsce

Najnowsze zmiany w Kadrach i Płacach 2019/2020

Według stanu na chwilę obecną, po przyjęciu przez Radę Europejską konkluzji z nadzwyczajnego posiedzenia w dniu 21 marca 2019 r. wystąpienie Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej ma nastąpić:

  • 12 kwietnia 2019 r. (w przypadku braku przyjęcia umowy wystąpienia przez Wielką Brytanię) albo
  • 22 maja 2019 r. (w przypadku przyjęcia umowy wystąpienia).

W związku z tym zmienią się zasady pobytu i pracy Brytyjczyków w Polsce. Ponieważ wciąż nie jest rozstrzygnięte na jakich zasadach nastąpi Brexit, zasadniczo możemy mieć do czynienia z trzema scenariuszami.

Scenariusz 1: Brexit na podstawie umowy wystąpienia między Wielką Brytanią i Unią Europejską

Komisja Europejska opublikowała projekt umowy wystąpienia, która dotychczas nie przeszła niezbędnych procedur wewnętrznych w Wielkiej Brytanii i tym samym nie wiadomo czy będzie obowiązywać od 23 maja 2019 r.

Główne założenia umowy wystąpienia:

– okres przejściowy od daty wejścia w życie umowy do 31 grudnia 2020 r. W jego trakcie zasady pobytu i pracy obywateli Wielkiej Brytanii w Polsce pozostaną bez zmian. Swoboda przepływu osób pomiędzy Wielką Brytanią a UE zostanie zatem w tym okresie utrzymana;

– sprawy związane z pobytem obywateli Wielkiej Brytanii i członków ich rodzin po zakończeniu okresu przejściowego uregulowane są w Części Drugiej projektu umowy wystąpienia pt. „Prawa obywatelskie”;

– po zakończeniu okresu przejściowego obywatele Wielkiej Brytanii i członkowie ich rodzin będą posiadać prawo pobytu w Polsce jeśli:

  1. korzystali z prawa pobytu w Polsce zgodnie z prawem UE przed zakończeniem okresu przejściowego;
  2. w dalszym ciągu mieszkają w Polsce.

– prawo stałego pobytu będzie przysługiwać co do zasady po upływie 5 lat nieprzerwanego pobytu(zgodnie z prawem UE, na warunkach przewidzianych w dyrektywie 2004/38/WE). Okresy legalnego pobytu lub pracy zgodnie z prawem Unii, przypadające na czas przed zakończeniem okresu przejściowego i po nim, będą wliczane do wymaganego okresu uprawniającego do nabycia prawa stałego pobytu;

– potwierdzeniem posiadania prawa pobytu lub prawa stałego pobytu będzie dokument zawierający adnotację, że został wydany zgodnie z umową wystąpienia;

– dokumenty będą wydawały urzędy wojewódzkie właściwe ze względu na miejsce pobytu.

Scenariusz 2: Brexit bez zawarcia umowy między Wielką Brytanią i Unią Europejską (tzw. bezumowny)

W związku z prawdopodobnym wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej bez zawarcia odpowiedniej umowy, kwestie pobytu i zatrudnienia obywateli WB w Polsce są przedmiotem

Na wypadek braku wejścia w życie umowy wystąpienia pomiędzy Wielką Brytanią a Unią Europejską uchwalona została ustawa z dnia 15 marca 2019 r. o uregulowaniu niektórych spraw w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 50 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (zwana dalej ustawą z 15 marca 2019 r.), która wejdzie w życie z dniem bezumownego wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Przywołany akt prawny m.in.:

  • reguluje status pobytowy obywateli tego państwa oraz członków ich rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • zakłada ustanowienie okresu, w którym pobyt obywateli Wielkiej Brytanii i członków ich rodzin na terytorium Polski bezpośrednio po dacie Brexitu będzie uznawany za legalny;
  • określa także podstawy prawne dla udzielenia im zezwoleń na pobyt czasowy oraz stały, uzależniając to od dysponowania w dniu poprzedzającym dzień wystąpienia  Wielkiej Brytanii z UE prawem pobytu lub prawem stałego pobytu.;
  • przewiduje domniemanie posiadania jednego z takich praw przez osoby będące właścicielami w dniu poprzedzającym jej wejście w życie ważnych dokumentów wydanych przez polskie organy obywatelom Unii Europejskiej i członkom ich rodzin. Stąd też uzyskanie stosownych zezwoleń po Brexicie na podstawie projektowanych przepisów będzie znacząco łatwiejsze dla osób posiadających te dokumenty. Rejestracja i uzyskanie kart pobytu członka rodziny obywatela UE może być więc ułatwieniem dla obywateli Wielkiej Brytanii i członków ich rodzin, którzy będą chcieli pozostać w Polsce po Brexicie.

Główne założenia ustawy regulującej status pobytowy Brytyjczyków w Polsce:

– od daty Brexitu do 31 grudnia 2020 r. pobyt i praca obywateli Wielkiej Brytanii i członków ich rodzin będą uznawane za legalne jeśli dzień przed Brexitem będą posiadali prawo pobytu w Polsce;

– wprowadzenie nowych, dedykowanych dla Brytyjczyków rodzajów zezwoleń na pobyt czasowy (na 5 lat) i stały (na czas nieokreślony), o które będzie można się ubiegać w okresie od daty Brexitu do 31 grudnia 2020 r.;

– domniemanie posiadania prawa pobytu lub prawa stałego pobytu w Polsce dzień przed Brexitem dla osób posiadających w tym dniu zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, dokument potwierdzający prawo stałego pobytu, kartę pobytu lub kartę stałego pobytu członka rodziny obywatela UE – uproszczenie postępowania o zezwolenie na pobyt czasowy lub stały dedykowanego Brytyjczykom;

– uprawnienie do uzyskania zezwolenia na pobyt stały po upływie 5 lat legalnego nieprzerwanego pobytu również po Brexicie, na warunkach określonych ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

– uzyskanie zezwolenia na pobyt będzie uprawniało do podejmowania pracy;

– wnioski o zezwolenia na pobyt będą rozpatrywane przez urzędy wojewódzkie właściwe ze względu na miejsce przebywania.

Warunki legalnej pracy

Obywatel Zjednoczonego Królestwa i członek jego rodziny, którzy przebywali w Polsce legalnie w dniu poprzedzającym wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej bez umowy, będą mogli w dalszym ciągu przebywać w Polsce legalnie do dnia 31 grudnia 2020 r. W tym okresie będą mogli także legalnie pracować na terytorium RP.

Jeśli cudzoziemiec taki będzie chciał nadal przebywać w Polsce po dniu 31 grudnia 2020 r., powinien najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. wystąpić do wojewody o udzielenie szczególnego zezwolenia na pobyt czasowy lub stały (w zależności od tego, czy spełnia określone ww. ustawą warunki do udzielenia zezwolenia na pobyt stały, czy czasowy). Po złożeniu kompletnego wniosku, w okresie oczekiwania na wydanie zezwolenia, cudzoziemiec może także legalnie przebywać i pracować na terytorium RP.

Wspomniane zezwolenia na pobyt czasowy dla obywatela Zjednoczonego Królestwa lub członka jego rodziny będą udzielane na okres 5 lat. Cudzoziemiec posiadający takie zezwolenie będzie mógł wykonywać pracę na terytorium RP bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę.

Cudzoziemiec posiadający wspomniane zezwolenie na pobyt czasowy będzie mógł po upływie 5 lat legalnego pobytu w Polsce ubiegać się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały (o ile spełni pozostałe warunki określone ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach).

W innych przypadkach, gdy zezwolenie na pobyt czasowy straci ważność, obywatel Zjednoczonego Królestwa lub członek jego rodziny będzie mógł legalnie wykonywać pracę na terytorium RP po uzyskaniu odpowiednich dokumentów pobytowych i zezwolenia na pracę lub zezwolenia na pracę sezonową na zasadach ogólnych dotyczących obywateli tzw. państw trzecich.

Zezwolenia na pobyt stały uprawniają cudzoziemców do pobytu i wykonywania pracy na terytorium RP.

Twardy Brexit a działalność Agencji zatrudnienia

W przypadku bezumownego opuszczenia Unii Europejskiej przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, kwestie z zakresu świadczenia usług w Polsce przez brytyjskie agencje zatrudnienia uregulowane zostaną na poziomie krajowym.

Ww. kwestie są przedmiotem ustawy z 15 marca 2019 r.

Aktualnie, czyli do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy z 15 marca 2019 r., przedsiębiorcy ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej mogą wykonywać na terytorium Polski działalność agencji zatrudnienia:

  1. w zakresie pracy tymczasowej na podstawie wpisu do rejestru agencji zatrudnienia, zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm.), albo
  2. w zakresie pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego lub poradnictwa zawodowego w ramach złożonego zawiadomienia, o którym mowa w 19i ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Od dnia wejścia w życie ustawy z 15 marca 2019 r., w przypadku bezumownego Brexitu, przedsiębiorcy ze Zjednoczonego Królestwa straciliby możliwość wykonywania działalności na dotychczasowych zasadach.

Ustawa z 15 marca 2019 r. określa, iż przedsiębiorcy Ci, posiadający w dniu wejścia w życie ww. ustawy, uprawnienia do świadczenia na terytorium Polski usług z zakresu agencji zatrudnienia (tj. pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego lub pracy tymczasowej), będą traktowani jak przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich Unii Europejskiej – jednak nie dłużej niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Oznacza to, że przedsiębiorcy ze Zjednoczonego Królestwa posiadający, w dniu wejścia w życie ww. ustawy, wpis do rejestru agencji zatrudnienia lub działający w ramach złożonego zawiadomienia – będą mogły, przez okres 3 miesięcy, prowadzić działalność bez żadnych zmian.

Okres przejściowy ma służyć dokonaniu odpowiednich przekształceń umożliwiających prowadzenie działalności w tym zakresie, już jako podmiotowi działającemu z krajów trzecich.

Np. jeżeli podmiot, prowadzony przez osobę fizyczną w ramach złożonego zawiadomienia, chciałby kontynuować swoją działalność na terytorium Polski, musi przekształcić się jedną ze spółek prawa handlowego (komandytową, komandytowo-akcyjną, z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjną) i następnie starać się o wpis do rejestru agencji zatrudnienia, tak jak w przypadku przedsiębiorców z państw trzecich.

Z dniem następującym po upływie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z 15 marca 2019 r., przedsiębiorcy ze Zjednoczonego Królestwa, posiadający wpis do rejestru agencji zatrudnienia oraz działający w ramach złożonego zawiadomienia, nie będą mogli prowadzić działalności w zakresie agencji zatrudnienia na dotychczasowych zasadach.

Z tym dniem przedsiębiorcy Ci zostaną, przez marszałka województwa, właściwego w rozumieniu przepisów ww. ustawy, wykreśleni z rejestru agencji zatrudnienia albo z wykazu przedsiębiorców zagranicznych.

Przedsiębiorcy, którzy zechcą kontynuować działalność z zakresu agencji zatrudnienia na terenie Polski, będą musieli wystąpić o wpis do rejestru agencji zatrudnienia, przy czym osoby fizyczne będą mogły wykonywać tę działalność wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej. Przedsiębiorcy Ci będą podlegać przepisom mającym zastosowanie do przedsiębiorców państw trzecich w Unii Europejskiej

Należy podkreślić, iż przedsiębiorcy ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zamierzający po dniu wejścia w życie ww. ustawy ubiegać się o uprawnienia do prowadzenia usług agencji zatrudnienia na terytorium Polski będą traktowani jak przedsiębiorcy państw trzecich.

Scenariusz 3: zmiana terminu Brexitu

Istnieje także możliwość ponownego przesunięcia daty wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Aby do tego doszło Rada Europejska w porozumieniu z Wielką Brytanią musiałyby podjąć jednomyślną decyzję o wydłużeniu okresu negocjacji.

Źródło: https://udsc.gov.pl/, http://psz.praca.gov.pl/, http://radom.praca.gov.pl

Artykuł był pomocny? Chcesz więcej takich publikacji?

Bądź zawsze na bieżąco!

Jeśli tak, kliknij powyżej "Lubię to" oraz "Messenger" a dołączysz do grona czytelników SerwisKadrowego.pl na facebooku i messengerze, aby być zawsze na bieżąco.

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *