Wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego pracownika (np. na kursach i szkoleniach), z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego, wolna jest od składek ZUS i podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy:

• § 2 ust. 29 rozporządzenia składkowego,
• art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy PIT.

Wspomniane wyłączenia nie mają jednak zastosowania do zleceniobiorców. W ich przypadku należności podatkowo-składkowych od świadczeń związanych z kursami i szkoleniami nie trzeba naliczać w sytuacji, gdy nie stanowią one przychodu (bo są np. realizowane tylko w interesie podmiotu zatrudniającego lub są niezbędne do wykonywania umówionej pracy). To samo dotyczy także pracowników.

Zwolnienie z podatku dochodowego (PIT)

Dla pracowników (umowa o pracę):

• Świadczenia związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych są zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT.
• Zwolnienie obejmuje wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę. Odrębnym przepisem jest tu Kodeks pracy, w szczególności art. 103¹–103³, który reguluje podnoszenie kwalifikacji zawodowych.
• Zakres zwolnienia jest szeroki i obejmuje nie tylko koszt samego szkolenia czy kursu, ale także wszystkie dodatkowe wydatki pozostające w ścisłym i bezpośrednim związku z podnoszeniem kwalifikacji. Obejmuje to w szczególności pokrycie opłat za kształcenie, koszty przejazdu, zakwaterowania, wyżywienia, podręczniki oraz inne materiały szkoleniowe.
• Warunkiem jest, aby podnoszenie kwalifikacji następowało z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą. Zgoda pracodawcy może być wyrażona w różny sposób, np. poprzez zawarcie umowy szkoleniowej, udzielenie urlopu szkoleniowego lub faktyczne przyznanie świadczenia.
• Zwolnienie ma zastosowanie także wtedy, gdy szkolenie jest związane z planowaną zmianą obowiązków, przyszłym awansem lub zmianą profilu działalności firmy, a nie tylko z aktualnie wykonywanymi zadaniami.

Dla zleceniobiorców:

• Brak jest przepisów, które w sposób odrębny regulowałyby przyznawanie świadczeń na podnoszenie kwalifikacji zawodowych osobom pracującym na podstawie umowy zlecenia. W konsekwencji, zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT nie znajduje zastosowania do zleceniobiorców.
• Wartość sfinansowanego przez zleceniodawcę szkolenia stanowiłaby wówczas przychód zleceniobiorcy i podlegałaby opodatkowaniu.
• Wyjątkiem jest sytuacja, gdy finansowanie szkolenia lub kursu leży w interesie zleceniodawcy i jest niezbędne do wykonywania umówionej pracy (np. szkolenia specjalistyczne). Wówczas, na podstawie orzecznictwa (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13), takie świadczenie może w ogóle nie skutkować powstaniem przychodu podatkowego u zleceniobiorcy.

Zwolnienie ze składek ZUS

Dla pracowników (umowa o pracę):

🎯 Kadry i Płace Książka 2026 - 📖 prostym, zrozumiałym językiem opisuje między innymi takie zagadnienia jak: podnoszenie kwalifikacji zawodowych, szkolenia, zwolnienie z oskładkowania, zwolnienie z podatku aktualizowane na bieżąco przez 365 dni od dnia zakupu.

• Wartość świadczeń na podnoszenie kwalifikacji zawodowych jest wyłączona z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) oraz zdrowotne na podstawie § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek.
• Podstawa prawna i zakres są analogiczne jak w przypadku podatku. Zwolnienie dotyczy świadczeń przyznanych zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (art. 103¹–103³) i obejmuje pełny koszt szkolenia oraz powiązanych wydatków, takich jak przejazd, noclegi i wyżywienie.
• Nie stosuje się w tym przypadku limitów ani zasad dotyczących zwolnienia diet delegacyjnych.
• Warunkiem jest, aby szkolenie odbywało się z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą.

Dla zleceniobiorców:

• Analogicznie jak w PIT, obecnie nie obowiązują przepisy, które regulowałyby przyznawanie świadczeń szkoleniowych zleceniobiorcom w sposób uprawniający do zastosowania zwolnienia z § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia.
• W związku z tym wartość sfinansowanego szkolenia stanowiłaby przychód zleceniobiorcy i podlegałaby oskładkowaniu.
• Wyjątek stanowi sytuacja, gdy szkolenie jest niezbędne do wykonywania umówionej pracy i leży w interesie zleceniodawcy – wówczas może nie dochodzić do powstania przychodu.

Kluczowe warunki i dokumentacja

Aby skorzystać ze zwolnień z PIT i ZUS, wskazane jest odpowiednie udokumentowanie i potrzebne jest spełnienie następujących warunków:

• Związek z kwalifikacjami zawodowymi: Szkolenie musi służyć podnoszeniu kwalifikacji zawodowych pracownika i pozostawać w związku z działalnością pracodawcy.
• Podstawa prawna: Działanie pracodawcy musi mieć oparcie w przepisach Kodeksu pracy (art. 103¹–103³), co może być wyrażone poprzez umowę szkoleniową, skierowanie na szkolenie lub inne wewnętrzne regulacje.
• Dokumentacja: Zaleca się posiadanie dokumentów potwierdzających cel, koszt i fakt odbycia szkolenia. Mogą to być:
  • Umowa z organizatorem szkolenia oraz faktura.
  • Pisemne skierowanie pracownika na szkolenie.
  • Potwierdzenie uczestnictwa (certyfikat, dyplom).
  • Dokumenty kosztowe związane z dodatkowymi wydatkami (np. bilety, faktury hotelowe).

Podsumowanie kluczowych różnic

• Pracownicy (umowa o pracę): Korzystają z pełnego zwolnienia zarówno od podatku (art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT), jak i od składek ZUS (§ 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia), pod warunkiem, że szkolenie jest związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych na podstawie Kodeksu pracy. 
• Zleceniobiorcy: Zasadniczo nie korzystają ze zwolnienia z PIT i ZUS na podstawie przepisów dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych (art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT i § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia), ponieważ brak jest dla nich odrębnych przepisów regulujących świadczenia szkoleniowe. Wartość szkolenia stanowi wówczas ich przychód podlegający opodatkowaniu i oskładkowaniu. Wyjątkiem są szkolenia niezbędne do pracy, finansowane w interesie zleceniodawcy (brak przychodu).

Wygenerowano przez Kadry-Place-AI.pl