Przy dwóch wypłatach składników płacy w obrębie jednego miesiąca (w różnych terminach), potrąceń (np. na rzecz komornika) należy dokonywać dwukrotnie – przy każdej wypłacie. Warunkiem jest jednak zachowanie jednej kwoty wolnej od potrąceń oraz kwoty granicznej potrąceń. Z tego powodu, już w terminie pierwszej wypłaty należy przestrzegać górnego limitu potrącenia oraz kwoty wolnej. Przy okazji drugiej wypłaty, trzeba na liście płac zsumować składniki płacy wypłacone w pierwszym terminie i składniki przyznane w drugim terminie i od tak ustalonej sumy dokonać naliczeń podatkowo-składkowych oraz wyznaczyć finalną kwotę potrącenia przy zachowaniu jednej kwoty wolnej.

Przeanalizujmy to na konkretnym przykładzie:

1. Dane wejściowe:

• Pracownik zatrudniony na 1/2 etatu.
• 4 maja 2026 r. otrzymał premię w wysokości 1 000,00 zł.
• 28 maja 2026 r. otrzymał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3 950,00 zł.
• Przysługują mu podstawowe koszty uzyskania przychodu (KUP) w wysokości 250 zł.
• Złożył oświadczenie PIT-2, uprawniające do kwoty zmniejszającej miesięczną zaliczkę na podatek w wysokości 300 zł.
• Zrezygnował z uczestnictwa w PPK (nie jest uczestnikiem PPK).
• Potrącenie dotyczy należności niealimentacyjnej (egzekucja komornicza).

2. Rozliczenie:

Ponieważ w maju 2026 r. pracownik otrzymuje dwie wypłaty w różnych terminach (premia 4 maja i pensja 28 maja), potrącenia komorniczego należy dokonać dwukrotnie, przy każdej wypłacie, z zachowaniem jednej kwoty wolnej od potrąceń oraz limitu potrącenia dla całego miesiąca.

Krok 1: Rozliczenie pierwszej wypłaty (premia 4 maja 2026 r.)

Premia w wysokości 1 000,00 zł stanowi przychód ze stosunku pracy, który podlega zarówno oskładkowaniu, jak i opodatkowaniu.

• Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: 1 000,00 zł
• Składka emerytalna: 1 000,00 zł × 9,76% = 97,60 zł
• Składka rentowa: 1 000,00 zł × 1,5% = 15,00 zł
• Składka chorobowa: 1 000,00 zł × 2,45% = 24,50 zł
• Suma składek społecznych: 97,60 zł + 15,00 zł + 24,50 zł = 137,10 zł
• Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 1 000,00 zł – 137,10 zł = 862,90 zł
• Koszty uzyskania przychodu (KUP): 250,00 zł (przychód ze stosunku pracy jest wyższy niż 250 zł)
• Podstawa opodatkowania (zaokrąglona do pełnych złotych): 1 000,00 zł – 137,10 zł – 250,00 zł = 612,90 zł → 613,00 zł
• Zaliczka na podatek przed kwotą zmniejszającą: 613,00 zł × 12% = 73,56 zł
• Zaliczka na podatek do pobrania: 73,56 zł – 300,00 zł = 0,00 zł (kwota zmniejszająca jest wyższa od podatku, więc zaliczka wynosi 0 zł)

Obliczenie składki zdrowotnej z uwzględnieniem obniżenia do hipotetycznej zaliczki PIT z 2021 r.:

Książka dla kadr i płac "Mistrz Kadr i Płac" najnowsze wydanie na 2026 rok to ponad 1080 stron eksperckiej i praktycznej wiedzy kadrowo-płacowej opisanej zrozumiałym językiem z roczną aktualizacją!

• Hipotetyczna podstawa opodatkowania (wg zasad z 31.12.2021 r.): 1 000,00 zł (przychód) – 137,10 zł (składki społeczne) – 250,00 zł (KUP) = 612,90 zł → 613,00 zł (po zaokrągleniu)
• Hipotetyczna zaliczka PIT (wg zasad z 31.12.2021 r.): 613,00 zł × 17% = 104,21 zł
• Kwota zmniejszająca podatek (wg zasad z 31.12.2021 r.): 43,76 zł
• Hipotetyczna zaliczka PIT po zmniejszeniu (wg zasad z 31.12.2021 r.): 104,21 zł – 43,76 zł = 60,45 zł (zaokrąglona do dwóch miejsc po przecinku)
• Składka zdrowotna naliczona (9%): 862,90 zł × 9% = 77,66 zł
• Składka zdrowotna do pobrania (obniżona do wysokości hipotetycznej zaliczki PIT z 2021 r.): min(77,66 zł; 60,45 zł) = 60,45 zł
• Wynagrodzenie netto (do wypłaty 4 maja): 1 000,00 zł – 137,10 zł – 60,45 zł – 0,00 zł = 802,45 zł

Krok 2: Ustalenie kwoty wolnej od potrąceń dla pracownika na 1/2 etatu

Pracownik nie jest uczestnikiem PPK, podlega opodatkowaniu według stawki 12%, ma prawo do KUP w wysokości 250 zł i złożył PIT-2 (300 zł). Potrącenie dotyczy należności niealimentacyjnych, dla których baza potrącenia wynosi 100%. Zgodnie z tabelą kwot wolnych od potrąceń na 2026 r., dla tych parametrów kwota wolna dla 1/2 etatu wynosi 1 886,93 zł.

Krok 3: Obliczenie potrącenia przy pierwszej wypłacie (4 maja)

• Maksymalne potrącenie (50% netto): 802,45 zł × 50% = 401,23 zł
• Kwota wolna od potrąceń: 1 886,93 zł
• Kwota netto do wypłaty po zachowaniu kwoty wolnej: 802,45 zł – 1 886,93 zł = -1 084,48 zł (kwota netto jest niższa od kwoty wolnej)
• Faktyczne potrącenie: Ponieważ kwota netto (802,45 zł) jest niższa od kwoty wolnej od potrąceń (1 886,93 zł), nie można dokonać żadnego potrącenia przy tej wypłacie. Pracownik otrzymuje pełne wynagrodzenie netto w wysokości 802,45 zł.

Krok 4: Rozliczenie drugiej wypłaty (pensja 28 maja 2026 r.)

Przy drugiej wypłacie należy zsumować wszystkie składniki wynagrodzenia z obu terminów, aby prawidłowo wyliczyć podatki, składki oraz określić łączną kwotę netto i maksymalne potrącenie za cały miesiąc.

• Łączny przychód za maj: 1 000,00 zł (premia) + 3 950,00 zł (pensja) = 4 950,00 zł
• Łączna podstawa wymiaru składek społecznych: 4 950,00 zł
• Łączna składka emerytalna: 4 950,00 zł × 9,76% = 483,12 zł
• Łączna składka rentowa: 4 950,00 zł × 1,5% = 74,25 zł
• Łączna składka chorobowa: 4 950,00 zł × 2,45% = 121,28 zł
• Łączna suma składek społecznych: 483,12 zł + 74,25 zł + 121,28 zł = 678,65 zł
• Łączna podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 4 950,00 zł – 678,65 zł = 4 271,35 zł
• Koszty uzyskania przychodu (KUP): 250,00 zł
• Łączna podstawa opodatkowania (zaokrąglona do pełnych złotych): 4 950,00 zł – 678,65 zł – 250,00 zł = 4 021,35 zł → 4 021,00 zł
• Łączna zaliczka na podatek przed kwotą zmniejszającą: 4 021,00 zł × 12% = 482,52 zł
• Łączna zaliczka na podatek do pobrania: 482,52 zł – 300,00 zł = 182,52 zł → po zaokrągleniu 183,00 zł

Obliczenie łącznej składki zdrowotnej z uwzględnieniem obniżenia do hipotetycznej zaliczki PIT z 2021 r.:

• Hipotetyczna łączna podstawa opodatkowania (wg zasad z 31.12.2021 r.): 4 950,00 zł (przychód) – 678,65 zł (składki społeczne) – 250,00 zł (KUP) = 4 021,35 zł → 4 021,00 zł (po zaokrągleniu)
• Hipotetyczna łączna zaliczka PIT (wg zasad z 31.12.2021 r.): 4 021,00 zł × 17% = 683,57 zł
• Kwota zmniejszająca podatek (wg zasad z 31.12.2021 r.): 43,76 zł
• Hipotetyczna łączna zaliczka PIT po zmniejszeniu (wg zasad z 31.12.2021 r.): 683,57 zł – 43,76 zł = 639,81 zł (zaokrąglona do dwóch miejsc po przecinku)
• Łączna składka zdrowotna naliczona (9%): 4 271,35 zł × 9% = 384,42 zł
• Łączna składka zdrowotna do pobrania (obniżona do wysokości hipotetycznej zaliczki PIT z 2021 r.): min(384,42 zł; 639,81 zł) = 384,42 zł
• Łączne wynagrodzenie netto za maj: 4 950,00 zł – 678,65 zł – 384,42 zł – 183,00 zł = 3 703,93 zł

Krok 5: Obliczenie potrącenia przy drugiej wypłacie (28 maja)

• Maksymalne potrącenie (50% łącznego netto): 3 703,93 zł × 50% = 1 851,97 zł
• Kwota wolna od potrąceń: 1 886,93 zł
• Kwota netto do wypłaty po zachowaniu kwoty wolnej: 3 703,93 zł – 1 886,93 zł = 1 817,00 zł
• Faktyczne potrącenie: Mniejsza z dwóch wartości: maksymalne potrącenie (1 851,97 zł) i kwota do potrącenia przy zachowaniu kwoty wolnej (1 817,00 zł). Faktyczne potrącenie wynosi 1 817,00 zł.

Krok 6: Kwota do wypłaty przy drugiej wypłacie

Pracownik otrzyma wynagrodzenie netto z drugiej wypłaty pomniejszone o potrącenie: 3 703,93 zł (łączny netto) – 802,45 zł (netto z pierwszej wypłaty) – 1 817,00 zł (potrącenie) = 1 084,48 zł.

Podsumowanie potrącenia:

• 4 maja 2026 r.: Wypłacono premię netto w wysokości 802,45 zł. Potrącenie nie zostało dokonane, ponieważ kwota netto była niższa od kwoty wolnej.
• 28 maja 2026 r.: Wypłacono pensję netto w wysokości 1 084,48 zł. Dokonano potrącenia komorniczego w wysokości 1 817,00 zł.

Łączne potrącenie za maj 2026 r.: 1 817,00 zł.