Osobisty Ekspert Dla Kadr i Płac (Kadry-Place-AI.pl) przygotował dla Was opis najważniejszych aspektów zwolnienia z opodatkowania w postaci tzw. zerowego PIT.
Czym jest zerowy PIT?
To potoczne określenie obejmujące cztery odrębne zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, które zostały wprowadzone do ustawy o PIT. Są to:
• Ulga dla młodych – dla osób, które nie ukończyły 26. roku życia.
• Ulga na powrót – dla osób, które przenoszą swoje miejsce zamieszkania do Polski.
• Ulga dla rodzin 4+ – dla podatników wychowujących co najmniej czworo dzieci.
• Ulga dla pracujących seniorów – dla kobiet po 60. roku życia i mężczyzn po 65. roku życia, którzy nie pobierają emerytury ani renty (wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy PIT) i z tytułu uzyskiwania przychodów wskazanych w tej regulacji podlegają ubezpieczeniom społecznym. Warto zaznaczyć, że dla tej ulgi istotne jest posiadanie tytułu do ubezpieczeń społecznych, a nie to, czy dane świadczenie wchodzi do podstawy wymiaru składek ZUS. Przykładowo, przychody z umowy zlecenia mogą korzystać ze zwolnienia, jeśli podatnik uzyskuje jednocześnie przychody z umowy o pracę, a tytułem do ubezpieczeń społecznych jest wyłącznie umowa o pracę.
Wspólny limit zwolnienia
Wszystkie te ulgi łączy jeden, kluczowy element – roczny limit przychodów zwolnionych z opodatkowania. Wynosi on 85 528 zł i jest to limit kumulatywny. Oznacza to, że jeśli podatnik korzysta z kilku ulg jednocześnie (np. z ulgi dla młodych i ulgi na powrót), to łączna suma jego przychodów zwolnionych z podatku w ramach wszystkich tych preferencji nie może w danym roku podatkowym przekroczyć tej kwoty. Limit ten jest roczny i odnawia się z dniem 1 stycznia każdego roku.
Jakie przychody są objęte zwolnieniem?
Zakres przychodów objętych każdą z ulg jest podobny, ale nie identyczny. Generalnie zwolnieniem objęte są przychody z:
• Stosunku pracy (wynagrodzenie zasadnicze, premie, dodatki, wynagrodzenie chorobowe, ekwiwalenty itp.).
• Umów zlecenia (określonych w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT).
• Pozarolniczej działalności gospodarczej.
• Zasiłku macierzyńskiego.
Ważne wyłączenia
Zerowym PIT nie są objęte przede wszystkim zasiłki z ubezpieczenia społecznego inne niż zasiłek macierzyński (np. zasiłek chorobowy, opiekuńczy, wypadkowy) nie są objęte żadną z ulg w ramach zerowego PIT. Są one traktowane jako przychód z innych źródeł i podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Nie wlicza się ich również do limitu 85 528 zł.
Zwolnienie nie ma zastosowania do przychodów opodatkowanych w sposób zryczałtowany (np. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych dla nierezydentów).
Jak stosować ulgi na liście płac?
Sposób stosowania różni się w zależności od ulgi:
– Ulga dla młodych: Płatnik stosuje ją z mocy prawa, bez konieczności składania przez pracownika jakiegokolwiek oświadczenia. Pracownik może jednak złożyć wniosek o niestosowanie ulgi, co spowoduje, że płatnik zacznie pobierać zaliczki na podatek.
– Ulga na powrót, ulga dla rodzin 4+, ulga dla seniorów: Aby płatnik mógł je uwzględnić, podatnik musi złożyć pisemne oświadczenie o spełnianiu warunków do danej preferencji. Oświadczenie to składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i musi zawierać odpowiednią klauzulę. W przypadku ulgi na powrót, oświadczenie musi dodatkowo wskazywać rok rozpoczęcia i zakończenia stosowania zwolnienia przez płatnika. Płatnik uwzględnia ulgę najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał oświadczenie.
Zasada stosowania ulgi w trakcie miesiąca
Zasada stosowania ulgi w trakcie miesiąca jest ściśle związana z momentem otrzymania przychodu. Ulga przysługuje, jeśli warunki do jej zastosowania są spełnione w dniu otrzymania przychodu. Przykładowo, prawo do ulgi dla pracujących seniorów nabywa się w dniu urodzin. Oznacza to, że zwolnienie z opodatkowania można zastosować do wypłaty wynagrodzenia, która przypada w dniu 60. (kobieta) lub 65. (mężczyzna) urodzin lub później. Analogicznie, jeśli podatnik zacznie pobierać emeryturę lub rentę, należności otrzymane przed datą rozpoczęcia pobierania świadczenia korzystają ze zwolnienia, natomiast wypłaty po tej dacie już nie.
Przekroczenie limitu 85 528 zł
W miesiącu, w którym przychody podatnika (liczone narastająco od początku roku) przekroczą kwotę 85 528 zł, płatnik musi podzielić wynagrodzenie na część zwolnioną i opodatkowaną. Od nadwyżki ponad limit nalicza się zaliczkę na podatek według skali podatkowej (12% lub 32% po przekroczeniu progu dochodowego 120 000 zł). Przy obliczaniu podatku od nadwyżki, odlicza się składki na ubezpieczenia społeczne oraz koszty uzyskania przychodu. Należy pamiętać, że składki na ubezpieczenia społeczne, których podstawę wymiaru stanowi przychód zwolniony z opodatkowania, nie podlegają odliczeniu od dochodu. Oznacza to, że jeśli przychód składa się z części opodatkowanej i części zwolnionej (ale oskładkowanej), składki społeczne do odliczenia od dochodu oblicza się wyłącznie od kwoty przychodu podlegającego opodatkowaniu. Przykładowo, jeśli pracownik otrzymał wynagrodzenie za pracę 700 zł brutto (opodatkowane) oraz dodatkowo przychód oskładkowany, ale zwolniony z opodatkowania 400 zł, to składki emerytalna, rentowe i chorobowa do odliczenia od dochodu oblicza się od kwoty 700 zł (np. emerytalna: 700 zł x 9,76%, rentowe: 700 zł x 1,5%, chorobowe: 700 zł x 2,45%), mimo że składki ZUS były naliczone od łącznej kwoty 1100 zł.
Wpływ na potrącenia i kwotę wolną
Korzystanie z zerowego PIT wpływa na wysokość potrąceń z wynagrodzenia. Ponieważ od wynagrodzenia nie jest pobierana zaliczka na podatek, kwota netto do wypłaty jest wyższa. W związku z tym, kwota wolna od potrąceń (ustalana na podstawie minimalnego wynagrodzenia) jest również wyższa, ponieważ przy jej wyliczaniu nie odejmuje się podatku.
Podsumowując, zerowy PIT to zestaw czterech ulg, które zwalniają z podatku przychody do łącznej kwoty 85 528 zł rocznie. Ulgi są stosowane na liście płac, ale wymagają od podatnika złożenia oświadczenia (z wyjątkiem ulgi dla młodych). Po przekroczeniu limitu, opodatkowaniu podlega tylko nadwyżka, a samo zwolnienie wpływa np. na wyższą kwotę wolną od potrąceń.
Źródło: Osobisty Ekspert Dla Kadr i Płac (Kadry-Place-AI.pl)
